Czytający najmłodsi to uczniowie szkoły podstawowej i to o ich zainteresowanie trzeba zadbać. Przedszkolaki jeszcze na ogół słuchają. Dobrze byłoby, aby od nich zaczynać budowanie pozytywnych skojarzeń z książką, aby wiązały się im z tym przedmiotem i z czynnością czytania jak najlepsze emocje. Ważne, żeby widziały przedmioty piękne, różnorodne, zadziwiające, pobudzające ciekawość, wyobraźnię i chęć do działania. Różnorodność powinna oznaczać wielość technik plastycznych i stylów oraz gatunków literackich i sposobów konstruowania wypowiedzi, a także języka. To dobry czas, żeby czytać dziecku zarówno utwory współczesne, jak i klasyczne, nawet powstałe kilka wieków wcześniej. Kilkulatek, ucząc się języka, przyjmuje w sposób naturalny także archaizmy i oswaja się z nimi. (Zabawa K. s 124)

Codzienne czytanie dziecku przez dorosłego przynosi ogromne korzyści, m.in.:

• buduje więź z dzieckiem będącą fundamentem jego zdrowia emocjonalnego,
• doskonali język i ułatwia rozumienie świata,
• rozwija zasoby wewnętrzne dziecka, w tym inteligencję emocjonalną, poznawczą
  i moralną,
• kształci pamięć i wyobraźnię,
• ćwiczy umiejętność słuchania,
• przynosi wzorce właściwych zachowań,
• kształtuje inteligencję emocjonalną,
• przygotowuje do samodzielnego czytania i pisania,
• uczy empatii,
• poszerza wiedzę i kładzie mocne podwaliny pod sukcesy w szkole i w życiu.

Korzyści płynące z czytania dzieciom obejmują poprawę zdrowia psychicznego, fizycznego, tworzenie zdrowych nawyków i nic dziwnego, że książki i czytanie są tak wysoko na liście rozrywki, która jest w stanie na to wpłynąć. Chociaż książki istnieją od bardzo długiego czasu, przez lata nie straciły na znaczeniu.

 

 

Współczesna książka kierowana do dziecięcego adresata angażuje różne zmysły, staje się często multimedialna, odwołuje się do świata internetu, gier komputerowych i ich poetyki. Dziecko XXI wieku, na ogół bardzo wcześnie stykające się z tym wirtualnym światem, również w literaturze odnajduje znane sobie sposoby prezentowania treści oraz budzenia emocji. Może to mieć wpływ na wczesne kształtowanie zainteresowania książką. (Zabawa K. s 124)

Współczesna literatura dziecięca to, oczywiście, nie tylko polskie propozycje. Na rynku można znaleźć wiele pozycji tłumaczonych z innych literatur. Zachęcamy do odwiedzenia strony www.calapolskaczytadzieciom.pl i zapoznania się z rekomendowanymi kryteriami wyboru dobrych książek do czytania dzieciom.

 

 

Współczesna literatura dziecięca – propozycje:

 

1. DLA NAJMŁODSZYCH

• Ach, jak cudowna jest Panama (seria)  Janosch

 Urocza, prosto napisana i równie świetnie narysowana opowieść
o przyjaźni i marzeniach Misia i Tygryska urzeka wszystkich, którzy kochają przygody i są gotowi wyruszyć w najdalszą podróż, by zrealizować swoje marzenia. Tak jak mali bohaterowie, których przyjaźń jest tak wielka, że razem czują się silni i odważni jak Niedźwiedź i Tygrys. A że w marzeniach wszystko jest możliwe, opuszczają swój spokojny domek, by dojść do pachnącej bananami Panamy, choć nie wiedzą nawet, gdzie jej szukać. Opowieść przypomina też, by szanować to, co mamy i rozumieć, czego naprawdę potrzebujemy. Lecz przede wszystkim to pełna optymizmu historia o przyjaźni, która jest najważniejsza w życiu.

• „Elementarz ważnych słów” seria wyjaśniająca co kryje się w jednym słowie np. przyjaźń, nauka, świętowanie. W tym wieku dzieci powoli wkraczają w świat budowania relacji rówieśniczych. Ta książka pokazuje, jak je rozumieć.

• Cukrowe miasteczko Danuta Gellnerowa
• Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham Sam McBratney
• Mały atlas zwierzaków Ewa Kozyra-Pawlak, Paweł Pawlak
• Miś Uszatek Czesław Janczarski

 

2. DLA DZIECI OD 4 r.ż.

• Dokąd niedźwiedzie wędrują nocą, Katarzyna Zielińska

Opowieść o tym, co dzieje się w przedszkolu… nocą. Wtedy, kiedy dziecięce rysunki ożywają, a ich bohaterowie wędrują przed siebie na spotkanie przygody. Misie z plakatu… budzą się zadziwione, że znalazły się w swoim towarzystwem. Nie wszystkie polubią się od razu. Czarny baribal Bazyli uważa, że jest najważniejszy i patrzy z góry na resztę gromadki. Wystraszony wargacz Wincenty zupełnie nie rozumie, co dzieje się wokół. Najzaradniejszy okazuje się brunatny Bruno i to on zaopiekuje się Maurycym, który najbardziej nie pasuje do kolegów. Bo Maurycy jest niedźwiedziem polarnym i w lesie czuje się zagubiony. Przy okazji – spora dawka wiedzy o niedźwiedziach.

• Lalka Willema zaczyna się odróżnianie co „chłopackie’ i „dziewczyńskie”, dokuczanie innym i brak tolerancji. Ta książka uczy akceptacji i powinien ją przeczytać każdy rodzic.

• Noweprzygody KubusiaPuchatka Paul Bright, Brian Sibley, Jeanne Willis, Kate Saunders
• Pan Kudłaty i Cztery Łapy Iwona Czarkowska
• Paw, co ogon miał z przyjaźni Pan Poeta
• Gucio na tropie zaginionej świnki morskiej Małgorzata Kur

3. DLA DZIECI OD 6 r.ż.

• Kacperiada.Opowiadania dla łobuzów i nie tylko Grzegorz Kasdepke

 Książka pokazuje dzieciom, a rodzicom przypomina, że poczucie humoru to potężny oręż w walce z codziennością. Odnajdziecie się w tych historiach i przy okazji poznacie kilka cennych prawd: że z nadętego rodzica trzeba czasem spuścić powietrze,
z wiekiem wcale nie mija ochota na lody, a podczas domowego przedstawienia warto zawalczyć o rolę widza.

• Siedmiu wspaniałych i sześć innych, nie całkiem nieznanych historii. Roksana Jędrzejewska-Wróbel
• Kot na medal Prawdziwe historie bohaterskich kotów. Małgorzata Kur
• Jeż Katarzyna Kotowska
• Aksamitny królik Margery Williams

 

Reasumując, czytanie ma niezliczone walory pozytywnie wpływające na wiele obszarów rozwojowych dziecka, ponadto pozwala ono przełamać fizyczny dystans i zaspokoić potrzebę bliskości, wycisza, relaksuje, ułatwia zasypianie, umożliwia konstruktywne spędzanie czasu z dzieckiem, a co najważniejsze – kształtuje nawyk czytania przez całe życie. Pamiętajmy, że aby dziecko mogło zainteresować się książką, najpierw to my, rodzice, musimy stwarzać mu warunki do tego, by z nią obcowało.

Opracowały:

Aneta Jędrasik

Marta Leńczuk

Anna Mrozik

Bibliografia:

1. Baluch Alicja 1989, s.99, O doświadczeniach i emocjach wspólnej lektury, w: Tyszkowa M., Żurakowski B. (red.), Obszary spotkań dziecka i dorosłego w sztuce, Poznań.

Źródła internetowe:

1.  www.calapolskaczytadzieciom.pl
2. Polonistyka. Innowacje Numer 3, 2016 artykuł: Współczesna literatura dziecięca – propozycje. Zabawa K.